W czasach, gdy coraz więcej mówi się o zdrowiu psychicznym, warto umieć odróżnić chwilowe pogorszenie nastroju od rzeczywistego zaburzenia wymagającego specjalistycznej pomocy. Jeśli zastanawiasz się, czy Twoje samopoczucie to „tylko zmęczenie” czy może coś więcej to przeczytaj nasz artykuł. Ta wiedza może pomóc Tobie lub Twoim bliskim.
W naszej klinice otrzymają Państwo profesjonalną pomoc psychiatry. Zapraszamy do kontaktu z naszą placówką. Wspólnie opracujemy drogę ku zdrowiu psychicznemu!
Czym różni się gorszy nastrój od zaburzenia psychicznego?
Gorszy nastrój i zaburzenie psychiczne to dwa różne stany, choć mogą mieć podobne objawy. Gorszy nastrój to naturalna reakcja na trudne sytuacje życiowe, takie jak stres, zmęczenie czy kłótnia. Człowiek z obniżonym nastrojem wciąż potrafi pracować, utrzymywać relacje i dbać o siebie. Taki stan najczęściej ustępuje samoistnie lub po odpoczynku, rozmowie z bliską osobą czy zmianie okoliczności. Zaburzenie psychiczne, np. depresja, różni się od zwykłego gorszego nastroju długością trwania i nasileniem objawów. Taki stan trwa co najmniej dwa tygodnie i wpływa negatywnie na wszystkie sfery życia. Osoba doświadcza trwałego smutku, braku energii, problemów ze snem, koncentracją i apetytem. Traci radość życia i często izoluje się od otoczenia. W poważniejszych przypadkach pojawiają się myśli samobójcze, lęki, natręctwa czy urojenia.
Jakie objawy mogą wskazywać na potrzebę konsultacji psychiatrycznej?
Konsultacja psychiatryczna może być potrzebna, gdy objawy psychiczne są długotrwałe, nasilone i utrudniają codzienne życie. Jednym z sygnałów ostrzegawczych jest przewlekły smutek, poczucie pustki, lęk lub brak radości życia. Niepokojące mogą być także wahania nastroju, drażliwość, napięcie czy napady paniki. Do tego często dochodzą trudności z koncentracją, pamięcią i podejmowaniem decyzji. Jeśli ktoś doświadcza natrętnych myśli, urojeń, omamów lub uczucia, że świat jest nierzeczywisty, powinien jak najszybciej skonsultować się z psychiatrą. Ważnym sygnałem są też zmiany w zachowaniu: izolowanie się, rezygnacja z obowiązków, zaburzenia snu i apetytu, a także sięganie po substancje psychoaktywne. Szczególnie alarmujące są myśli samobójcze, samouszkodzenia i poczucie całkowitej utraty kontroli.
Jakie zachowania lub sygnały u dziecka lub nastolatka powinny zaniepokoić rodzica?
Rodzice powinni być czujni na zmiany w zachowaniu, emocjach i funkcjonowaniu dziecka lub nastolatka, które utrzymują się przez dłuższy czas. Do niepokojących sygnałów należą przewlekły smutek, drażliwość, lęk, wycofanie społeczne i częste wahania nastroju. U dzieci mogą pojawić się też poczucie winy, beznadziei, płaczliwość bez wyraźnego powodu, a u nastolatków impulsywność i agresja. Zachowania takie jak izolowanie się, zamykanie w pokoju, rezygnacja z relacji rówieśniczych czy nagłe pogorszenie wyników w nauce również są ważnymi sygnałami ostrzegawczymi. Niepokój powinny wzbudzić także zaniedbywanie higieny, brak motywacji, utrata zainteresowań oraz wzmożone korzystanie z internetu połączone z pogorszeniem nastroju. Objawy somatyczne, jak bóle brzucha, głowy, zaburzenia snu czy apetytu bez przyczyny fizycznej, mogą być wyrazem problemów emocjonalnych.
Czy jeśli chodzę już do psychologa, to znaczy, że nie potrzebuję psychiatry?
To, że ktoś chodzi do psychologa, nie oznacza automatycznie, że nie potrzebuje konsultacji psychiatrycznej. Psycholog i psychiatra pełnią różne funkcje W niektórych przypadkach współpraca obu specjalistów jest najlepszym rozwiązaniem. Psychiatra jest potrzebny szczególnie wtedy, gdy objawy są bardzo nasilone. Jeśli mimo psychoterapii trudności się utrzymują lub pogłębiają, warto rozważyć wizytę u psychiatry. Czasem to sam psycholog zaleca taką konsultację, by lepiej zadbać o zdrowie pacjenta.
Czy warto iść do psychiatry „na wszelki wypadek”?
Wizyta u psychiatry „na wszelki wypadek” może być bardzo rozsądnym krokiem, zwłaszcza jeśli od dłuższego czasu odczuwasz spadek nastroju, lęk, zmęczenie lub masz problemy ze snem. Jeśli masz wrażenie, że coś jest nie tak, ale nie potrafisz tego nazwać, lub jeśli psychoterapia nie przynosi efektów, warto skonsultować się z psychiatrą. Taką wizytę warto rozważyć również wtedy, gdy bliscy zauważają niepokojące zmiany w Twoim zachowaniu.